blog błąd lekarza tło
 
Błąd organizacyjny, błąd medyczny

Błąd pielęgniarki to błąd medyczny – przykłady, objaśnienia, orzecznictwo

16 Mar 2019 | Joanna | Bez kategorii

Błąd pielęgniarki zwykle nie kojarzy się pacjentom z błędem medycznym. Pacjenci często mylnie utożsamiają błąd medyczny wyłącznie z błędem lekarza. Prawdą jest, że to lekarze odpowiadają za całość procesu leczenia. Mogą się jednak zdarzyć przypadki, w których lekarz swoje obowiązki wykona prawidłowo. Mimo to, pacjent doznaje uszczerbku na zdrowiu, rozstroju zdrowia lub nawet w najgorszym wypadku – umiera. Takie przykre sytuacje mogą być skutkiem błędu pielęgniarki lub innego członka personelu. Kto w takim razie odpowie za taki błąd?

Błąd pielęgniarki. Co warto wiedzieć o zawodzie pielęgniarki?

Zasady wykonywania zawodu pielęgniarki reguluje ustawa o zawodach pielęgniarki i położnej z dnia 15 lipca 2011 r. Zgodnie z nią, pielęgniarka i położna to zawody samodzielne. Co do zasady wykonują polecenia lekarza, jednak w pewnym stopniu mogą podejmować decyzje samodzielne, a nawet odmówić wykonania poleceń lekarza. Wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności na:

  • rozpoznawaniu warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta;
  • rozpoznawaniu problemów pielęgnacyjnych pacjenta;
  • planowaniu i sprawowaniu opieki pielęgnacyjnej nad pacjentem;
  • samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz medycznych czynności ratunkowych;
  • realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji.

Dodatkowo, art. 11 tej samej ustawy wprost mówi, że pielęgniarka musi swój zawód wykonywać z należytą starannością, zgodnie z zasadami etyki zawodowej, a także z poszanowaniem praw pacjenta i dbałością o jego bezpieczeństwo. Pielęgniarki i położne muszą przy tym wykorzystywać wskazania aktualnej wiedzy medycznej oraz pośrednictwo systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. O błędzie położnej pisałyśmy w osobnym artykule.

Błąd pielęgniarki – na czym polega?

Nie istnieje jedna, odpowiednia w każdej sytuacji definicja błędu pielęgniarki. Błąd medyczny pielęgniarki będzie polegał – tak samo jak błąd lekarza – na zachowaniu niezgodnym z zasadami wiedzy medycznej. Musi to być również błąd zawiniony, polegający na zachowaniu niezgodnym z powszechnie akceptowanym. Mówimy wówczas o tzw. „błędzie w sztuce”. Należy przede wszystkim wziąć pod uwagę czy gdyby pielęgniarka zachowała się zgodnie z wzorcem, błędu można by uniknąć oraz czy w ogóle miała możliwość podjęcia innych działań. Najpowszechniejsze błędy pielęgniarek zwykle polegają na:

  • Wykonaniu pacjentowi zastrzyku z niewłaściwą substancją
  • Podaniu niewłaściwego leku
  • Nieprecyzyjnym przeliczeniu narzędzi operacyjnych
  • Błędach w dokumentacji medycznej i innych zaniedbaniach o charakterze organizacyjnym
  • Nieodnotowaniu nieprawidłowości w procesie leczenia pacjenta

Powyższe wyliczenie to tylko przykłady. Błędy pielęgniarki mogą przyjąć również inną postać – wszystko zależy od konkretnych okoliczności.

Błąd pielęgniarki – kto za niego odpowie? Pielęgniarka na kontrakcie i na umowie o pracę

O tym kto odpowie za błąd pielęgniarki – podobnie jak w przypadku błędu lekarza- decyduje forma jej zatrudnienia. Jeśli pielęgniarka jest zatrudniona w szpitalu lub przychodni na umowę o pracę, za jej błędy odpowie szpital lub przychodna. Pielęgniarka może jednak świadczyć swoje usługi również na podstawie kontraktu. W takim przypadku szpital lub przychodnia oraz pielęgniarka, która popełniła błąd odpowiedzą solidarnie. Oznacza to, że zarówno podmiot leczniczy jak i pielęgniarka będą odpowiedzialni za całość roszczenia pacjenta. Warto również podkreślić, że w takiej sytuacji pielęgniarka, podobnie jak szpital, musi mieć wykupioną polisę OC.

Roszczenia z tytułu błędów medycznych, w tym również błędu pielęgniarek, przedawniają się z upływem trzech lat. Czas ten liczymy od momentu, w którym pacjent dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Wyjątkową sytuacją,szczególnie często spotykaną w przypadku błędów okołoporodowych, jest przypadek, gdy pozew do sądu składa dziecko. Jeśli wskutek błędu pielęgniarki poszkodowane zostanie małoletni, ma on na dochodzenie odszkodowania, zadośćuczynienia i innych świadczeń 2 lata od dnia uzyskania pełnoletności (łącznie 20 lat – 18 i 2 od uzyskania pełnoletności). Zasadniczo są to jednak trzy lata. Nie warto więc zwlekać z pozwem przeciwko pielęgniarce.

Błąd pielęgniarki – przykłady wyroków sądowych

O błędach pielęgniarek sądy orzekają od dawna. Wbrew powszechnie panującemu przekonaniu, że błędu medycznego może dopuścić się tylko lekarz, już w 1937 r. sądy orzekały o błędach osób innych niż lekarz. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13.IX.1937 r. (P.U.S. 1937, poz. 191) uznał, że szpital ponosi odpowiedzialność za błąd pielęgniarki. Błąd polegał na przetoczeniu pacjentowi krwi niewłaściwej grupy. W konsekwencji tej strasznej pomyłki pacjent doznał wstrząsu poprzetoczeniowego i zmarł. W sprawie istotną rolę odegrał również wątek spóźnionej pomocy lekarskiej.

W innej sprawie Sąd Najwyższy (sygn. C 584/52) uznał, że pielęgniarka, która przywiozła na salę operacyjną niewłaściwą osobę nie zachowała należytej staranności. Osobną kwestią pozostaje fakt, że w tej sferze lekarz również ma pewne obowiązki. W tej sprawie lekarz również nie sprawdził tożsamości kobiety, nie zbadał jej i nie zapoznał się z historią choroby. W konsekwencji poważna operacja usunięcia macicy została przeprowadzona nie u tej pacjentki. Sąd uznał ten błąd za błąd o charakterze organizacyjnym. Kobieta, u której miał zostać przeprowadzony jedynie prosty zabieg, polegający na zszyciu pękniętej szyki macicy, została okaleczona na całe życie.

W praktyce błędy pielęgniarek często mają związek z zaniedbaniami o charakterze organizacyjnym. Sąd Okręgowy w Sieradzu w wyroku z dnia 18 maja 2017 r. (sygn. akt I C 49/14) uznał odpowiedzialność szpitala za przetoczenie pacjentowi krwi, która była przeznaczona dla innego pacjenta. Z powództwem wystąpiły dzieci pacjenta, u którego przetoczono krew niewłaściwej grupy, ponieważ pacjent w wyniku felernego błędu pielęgniarki zmarł. W sprawie doszło do błędu polegającego na tym, że pielęgniarka dyżurująca w szpitalu, zadzwoniła do Banku Krwi z pytaniem czy dla konkretnego pacjenta dostępna jest krew do przetoczenia. Podała jednak wyłącznie nazwisko pacjenta, bez szczegółowych danych mężczyzny oczekującego na przetoczenie. Okazało się, że w tym samym czasie była przygotowywana krew dla innego pacjenta o tym samym nazwisku, ale z innego oddziału. Doszło do zaniedbań zarówno po stronie pielęgniarki, która zadzwoniła z pytaniem o dostępność krwi, jak również tej, która krew wydała. Powinna była wcześniej upewnić się, że mowa jest o tej samej osobie. Na skutek trwającego blisko trzy lata procesu, w sprawie zasądzono łącznie 45 000 zł zadośćuczynienia.

Pamiętaj, że nie tylko lekarze popełniają błędy. Błąd pielęgniarki, położnej czy sanitariusza to również błąd medyczny

Mimo, że pozornie może wydawać się, że osoby takie jak pielęgniarki, położne czy sanitariusze medyczni to osoby, które tylko wykonują polecenia lekarza – nie zawsze tak jest. Zakres odpowiedzialności tych osób może być szeroki i może to być odpowiedzialność indywidualna. Wszystko zależy od konkretnych okoliczności sprawy. Jeśli podejrzewasz, że w Twojej sprawie błędu medycznego dopuścił się członek personelu medycznego inny niż lekarz, skontaktuj się z nami. Dokonamy profesjonalnej analizy Twojej sprawy, a korzystając z naszego wieloletniego doświadczenia, podpowiemy Ci co możesz zrobić.

Joanna Lazer, adwokat

Małgorzata Hudziak, radca prawny

Kancelaria Lazer&Hudziak, Plac Konstytucji 5/19 00-657 Warszawa

Nr telefonu 604432333, 530291291, 536 007 001

Mail: kancelaria@lazer-hudziak.pl

 

Oceń artykuł

Skomentuj

%d bloggers like this: